Das kommt mir alles griechisch vor! V

Δεν καταλαβαίνω τίποτε.

Μέρος 5ο

Το λατινικό αλφάβητο!

Λόγω μεγαλύτερης ομοιότητας με το «λατινικό» αλφάβητο, ο τρόπος καταγραφής των λέξεων σε τρίτες γλώσσες δημιουργεί ένα γλωσσικό χάσμα, κατά το οποίο η λατινική γλώσσα «οικειοποιείται» όλον αυτόν τον ελληνικό γλωσσικό πλούτο, χωρίς να το επιδιώκει φυσικά, απλώς αυτό είναι μια συγκυρία των πραγμάτων.

Για παράδειγμα η λέξη Triomphe αναφέρεται ως προερχομένη από τη λατινική λέξη Triumphus και η ετυμολογική προσέγγιση σταματά εκεί.

Και βεβαίως, δικαιολογείται, γιατί η γαλλική γλώσσα πήρε την λέξη αυτήν από τη λατινική, όπου είναι ήδη αρκετά αλλοιωμένη η γραφή και η προφορά της ελληνικής λέξεως θρίαμβος, αλλά αν κανείς δοκιμάσει να αναζητήσει τις ρίζες της Λατινικής, θα ανακαλύψει ένα μεταναστευτικό ρεύμα από την Εύβοια, προς το Λάτσιο της Ιταλίας, τότε Λάτιο, όπου και συνέβη η μείξη των γλωσσών και δημιούργησε την Λατινική, και ένα ακόμη ιδίωμα, το Grico, που ομιλείται ακόμη και σήμερα στην Σικελία.

Theater, Museum, Musik, Orchester, Demokratie, Programm…τί άλλο;

Οι Γερμανοί δείχνουν μεγάλη έκπληξη για το άγνωστο στους ίδιους «ελληνικό τμήμα» που υπάρχει στην γλώσσα τους, όπως επίσης και κάποια αμφιβολία, γιατί τους είναι δύσκολο να πιστέψουν ότι τόσες λέξεις, που διαβάζουν, ακούνε και χρησιμοποιούν οι ίδιοι στην καθημερινή τους ζωή είναι ξένες και μάλιστα ελληνικές, όπως για παράδειγμα:

Theater, Museum, Musik, Orchester, Demokratie, Programm, Problem, System, Klima, Politik, Therapie, Technik, Klinik, Methode και αμέτρητες άλλες. Δείχνουν όμως και μεγάλη χαρά, γιατί διαπιστώνουν ότι: «ξέρουν τα ελληνικά… χωρίς να τα ξέρουν», νιώθουν ότι έχουν κάτι κοινό με τους Έλληνες, γλωσσικά τουλάχιστον.

Αυτό σημαίνει η λέξη ξένος!

Η ρίζα ξειν/ξυν/κσειν/κσυν, αρχαϊστί, δήλωνε την κοινή καταγωγή, όλων των ελληνικών φύλων, που είχαν κοινή γλώσσα, ήθη και έθιμα, θρησκεία και φιλοσοφία/τρόπο ζωής. Για αυτό και η έννοια της φιλοξενίας, δεν είναι φιλοαλλοδαπία! Δάπα, στον Όμηρο, είναι το χώμα, έδαφος, δάπεδο λέμε σήμερα! Όποιος καταγόταν από κοινή δάπα, ήταν ξένος, με την έννοια, από την ίδια χώρα, αλλά όχι ακριβώς από την ίδια περιοχή.

Για αυτό και η προσφώνηση στις Θερμοπύλες, ως ανάμνηση της σπαρτιατικής θυσίας των 300: «’ω ξείν’ αγγέλειν Λακεδαιμονίοις…!», σε ελεύθερη μετάφραση:

«Ξένε διαβάτη να προσφωνείς τους Σπαρτιάτες…» – αν ο διαβάτης ήταν από την Κίνα ή την Αραβία, δε θα μπορούσε να το διαβάσει αυτό, αν δεν ήταν γραμμένο στο αλφάβητό του!

Για αυτό και η ελληνική γλώσσα, περίτεχνα μας θυμίζει, πως όλες οι ξένες γλώσσες, που μαθαίνουν τα παιδιά μας στα φροντιστήρια, στην πραγματικότητα, είναι συγγενείς γλώσσες. Δικές μας, ίσως κάπως διαφοροποιημένες, ίσως από άλλα σημεία τόπων, αλλά κατά βάση και ουσία… Ελληνικές!

Φωνητική και εκφραστική συγγένεια

Δίνεται επίσης η εντύπωση, ότι υπάρχει κάποια φωνητική και εκφραστική συγγένεια μεταξύ των δύο γλωσσών, όσο παράδοξο και αν φαίνεται. Οι ελληνικές λέξεις «στέκουν» εύκολα στη γερμανική γλώσσα, έχουν «εκγερμανιστεί».

Η αποβολή τής καταλήξεως και ακόμη περισσότερο η μετατροπή της, όπως και άλλες μικρές αλλοιώσεις προφοράς στον καταληκτικό φθόγγο μιας λέξης, φαινόμενο γνωστό και ως Auslautverhärtung, που καθιστά την φωνητική απόδοση της γερμανικής κάπως τραχιά και σκληρή, συντελεί στην «εξομοίωση», την προσαρμογή και την αφομοίωση π.χ. θέατρο-theater, ορχήστρα-orchester, ιδέα-idee.

Παρατηρεί κανείς πόσο εύκολα, με μικρή σχετικώς μεταβολή στη λέξη, αφαιρείται η «ελληνικότητά» της και προσαρμόζεται στη γερμανική γλώσσα.

Διαβάστε το 4ο μέρος!
Σύντομα το 6ο και τελευταίο μέρος!
© Ioannis Argyros, 2020 Berlin
* Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, ανατύπωση, ή χρήση σε δημόσιο χώρο, χωρίς την έγγραφη άδεια του συντάκτη. Με την επιφύλαξη παντός δικαιώματος.