Η μήχανη του χρόνου – σύγκριση του Βερολίνου της δεκαετίας του 1920 με την σημερινή πραγματικότητα.

Συντάκτης άρθρου: Γεώργιος Καλαντζής (nea-arxi.com)

Ξεκινώντας από τις 24 Ιανουαρίου, εμφανίστηκε πάλι στους τηλεοπτικούς δέκτες η τρίτη σεζόν της σειράς “Babylon Berlin”, της πιο ακριβής παραγωγής στη γερμανική τηλεοπτική ιστορία μέχρι σήμερα. Το “Babylon Berlin”, όχι μόνο απέφερε πληθώρα βραβείων, αλλά λειτούργησε αντιπροσωπευτικά ως προς τη δεκαετία του 1920, η οποία χαρακτηριζόταν από την έξαλλη νυχτερινή ζωή και την καλλιτεχνική «έκρηξη».

Οι ειδήμονες της γερμανικής ιστορίας, εντούτοις, αναφέρουν ότι η πολιτική ταπείνωση και η κοινωνική δυστυχία μάστιζε τη γερμανική πρωτεύουσα, ιδιαίτερα από το τέλος του πολέμου το 1918 έως το 1924. Η συνθήκη των Βερσαλλιών, η οποία απέδιδε την αποκλειστική ευθύνη για τον πόλεμο στη Γερμανία και τους συμμάχους της, τις πληρωμές αποζημίωσης και την απώλεια της επικράτειας, θεωρήθηκε από πολλούς «βαρύ φορτίο». Η πανταχού παρούσα φτώχεια, η ανεργία και ο φόβος έπλητταν την καθημερινή ζωή στη γερμανική πρωτεύουσα. Παράλληλα, η παιδική θνησιμότητα έφθασε στο αποκορύφωμά της, ενώ οι επιδημίες και οι ασθένειες εξαπλώθηκαν.

Για τα επόμενα χρόνια, μεταξύ 1924 και 1929, οι ιστορικοί κάνουν λόγο για μια «σχετική σταθεροποίηση». Αποφασιστικός παράγοντας αυτού στάθηκε η ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, η οποία ωφέλησε τη Γερμανία. Το Βερολίνο, αυτή τη φορά φάνηκε ιδιαίτερα ηδονιστικό, άγριο ​​και τολμηρό ενάντια στο βάθος των δεινών που μόλις υπέστη. Η μοναδική έκρηξη της δημιουργικής ενέργειας και η άγρια ​​εορτασμένη νυχτερινή ζωή τροφοδοτήθηκαν από τη συνειδητοποίηση ότι τα δεινά έχουν τελειώσει. Σε όλη την πόλη, δημιουργήθηκαν χώροι διασκέδασης, κινηματογράφοι, η τέχνη επανεμφανίστηκε στη σκηνή, στην οθόνη, στο σύγχρονο ντιζάιν, στη μουσική και στην αρχιτεκτονική.

Τα “Golden Twenties”, όπως έχουν καθιερωθεί να χαρακτηρίζονται σήμερα, έχουν μακρά ιστορία. Η συντριβή της χρηματιστηριακής αγοράς στη Νέα Υόρκη τον Οκτώβριο του 1929 και η επακόλουθη παγκόσμια οικονομική κρίση οδήγησαν στην κοινωνική δυστυχία και την πολιτική ριζοσπαστικοποίηση. Ο διορισμός του Αδόλφου Χίτλερ ως Καγκελαρίου στις 30 Ιανουαρίου 1933 έπαυσε επίσημα τις προαναφερθείσες εκδηλώσεις. Ο τελευταίος έβαλε βάναυσο τέλος στην πολιτισμική ποικιλομορφία του Βερολίνου. Η συνέχεια είναι γνωστή…

Υπό αυτό το πρίσμα, τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί η τάση να συγκρίνεται η δεκαετία του 1920 – η οποία φαίνεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική λίγο πριν από την αλλαγή, με την περίοδο από το 2019 έως το 2020. Ωστόσο, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή αφού οι διαφορές ανάμεσα σε αυτές τις περιόδους είναι σαφείς: Η Ομοσπονδιακή Δημοκρατία του 2019 δεν είναι μια ασταθής μεταπολεμική κοινωνία, αφού έχει πίσω της μια περίοδο 75 χρόνων ειρήνης και πολιτικής σταθερότητας. Με τους μηχανισμούς κοινωνικής ασφάλειάς της, το ενδεχόμενο της «πτώσης» φαίνεται μηδαμινό.

Αυτό που αξίζει να σημειωθεί είναι ότι η κουλτούρα και η κοινωνία του Βερολίνου αντιμετωπίζει τεράστιες προκλήσεις, παρόλο που είναι αρκετά διαφορετική από αυτή που ήταν πριν από 100 χρόνια. Το κόστος ζωής της πόλης απειλεί την πραγματική πολιτιστική πρωτεύουσα, την ελεύθερη σκηνή και τη δημιουργική της ανάπτυξη.

Πηγή: Berliner Morgenpost